Bitcoin ნოემბერში დაახლოებით 23%-ით დაეცა, რაც კრიპტოინდუსტრიისთვის ყველაზე მკვეთრი ერთთვიანი ვარდნაა 2022 წლის TerraUSD-ის კრახის შემდეგ. ბაზრის დიდი ნაწილი ცდილობს გაერკვეს – რა გახდა ვარდნის მთავარი მიზეზი და რას უნდა ელოდნენ ინვესტორები?
📉 რატომ დაეცა Bitcoin ასე მკვეთრად?
ნოემბერი განსაკუთრებით მძიმე აღმოჩნდა კრიპტოაქტივებისთვის:
- Bitcoin-მა 6%-ზე მეტი დაკარგა და 81,600$-მდე დაეცა, შემდეგ კი ოდნავ გაიზარდა 84,100$-ის ფარგლებში.
- Ethereum-მა დღის განმავლობაში 7.6%-იანი ვარდნა აჩვენა და 2,700$-ზე დაბლა დაეშვა.
ეს კორექცია უფრო ფართო, მასშტაბური პროცესის ნაწილია, რომელიც დაიწყო ოქტომბრის 10-ის მასიური ლიკვიდაციების ტალღით – იმ დღეს ბაზრიდან $19 მილიარდი ლევერიჯირებული პოზიცია განულდა. შედეგად, მთლიანმა კრიპტო ბაზრის კაპიტალიზაციამ დაახლოებით $1.5 ტრილიონით იკლო.
ინსტიტუტები აღარ „ყიდულობენ ჩავარდნას“?
მართალია, საბაზრო განწყობა ხშირად დამოკიდებულია მსხვილ მოთამაშეებზე, თუმცა ბოლო პერიოდში ინსტიტუციური კაპიტალის ინტერესი შესამჩნევად შემცირდა:
- აშშ-ში ლისტინგულმა 12 Bitcoin ETF-მა ერთი დღეში $903 მილიონი ნეტო აუთფლოუ აჩვენა – ეს არის რიგით მეორე ყველაზე დიდი დღიური ამოღება 2024 წლის janeiro-დან მოყოლებული.
- Perpetual futures-ის ღია პოზიციები (Open Interest) 35%-ით დაეცა და აღარ აღწევს წინა 94 მილიარდიან პიკს.
ეს მიუთითებს, რომ მსხვილი მოთამაშეები წინასწარი სიფრთხილით მოქმედებენ და ჩასავარდნიდან მყიდველები ნაკლებია.
🚨 მაკროეკონომიკური ფაქტორებიც მძიმეა
კრიპტოს ვარდნა მარტო ინდუსტრიის პრობლემით არ არის გამოწვეული.
საგარეო ფონიც დამძიმებულია:
- აშშ-ის საფონდო ბირჟებზე AI სექტორის რყევებმა და Nvidia-ს გარშემო წარმოქმნილმა გადაჭარბებულმა ოპტიმიზმმა ბაზრები დაძაბა.
- ინვესტორებს ეჭვი შეეპარათ, რომ ფედერალური სარეზერვო სისტემა დეკემბერში საპროცენტო განაკვეთის შემცირებას მოასწრებს.
- რისკიანი აქტივები, როგორიცაა კრიპტო, ასეთ პერიოდში ყველაზე სწრაფად რეაგირებს ნეგატიურ განწყობაზე.
🔍 რატომ არის მიმდინარე ვარდნა 2022 წლის კრიზისთან შედარებადი?
2022 წელს კრიპტო ბირჟებსა და სტაბილკოინებზე მომხდარმა კოლაფსებმა (TerraUSD, Three Arrows Capital, FTX) კრიპტოინდუსტრია საფუძვლიანად შეარყია.
დღევანდელი მდგომარეობა განსხვავებულია, თუმცა მასშტაბური ვარდნა გვახსენებს იმ პერიოდს, როცა:
- ლევერიჯირებული პოზიციები მასობრივად ლიკვიდირდებოდა,
- ბაზარი სწრაფად კარგავდა კაპიტალს,
- ინვესტორები პანიკის რეჟიმში გადადიოდნენ.
ახლა მექანიკა მსგავსია – მაგრამ მიზეზები ძირითადად მაკრო და ბაზრის სტრუქტურული რყევებია, არა სისტემური კრახი.
რა შეიძლება მოხდეს მომავალში?
კრიპტო ანალიტიკოსების შეხედულებები განსხვავდება, თუმცა რამდენიმე ტენდენცია მკაფიოა:
1. კორექცია იყო გარდაუვალი
Bitcoin-მა წლის დასაწყისიდან ახალი ისტორიული მაქსიმუმი დაამყარა, რის შემდეგაც ბუნებრივია ბაზრის „გაცივება“.
2. ინსტიტუციური მოთამაშეები ელოდებიან სტაბილიზაციას
ETF-ებიდან აუთფლოუ მიუთითებს, რომ მსხვილი კაპიტალი ჯერჯერობით მოერიდება ახალ პოზიციებს.
3. გრძელვადიანი ტრენდი კვლავ bullish რჩება
მიუხედავად მოკლევადიანი ვარდნისა:
- აშშ-ში კრიპტო პოლიტიკა ძლიერდება,
- რეგულაციები უფრო მკაფიო ხდება,
- Bitcoin ჰალვინგის ეფექტი ჯერ ბოლომდე არ ასახულა ბაზარში,
- ინსტიტუციური მიღება გრძელდება.
4. ფასის ვოლატურობა კიდევ გაგრძელდება
მაღალი ლიკვიდაციების ფონზე ბაზარი კიდევ რამდენიმე კვირა რყევებში იქნება – ეს ჩვეულებრივი ციკლური ფაზაა.
Bitcoin-ის ნოემბრის ვარდნა ყველაზე მკვეთრია 2022 წლის კრიპტო-კოლაფსის შემდეგ, თუმცა ამჯერად ინდუსტრია არ დგას იგივე სისტემურ საფრთხეებთან.
მთავარი ფაქტორებია:
- ლევერიჯირებული პოზიციების მასიური ლიკვიდაცია,
- ინსტიტუციური ინტერესი შესუსტება,
- მაკროეკონომიკური გაურკვევლობა.
გრძელვადიან პერსპექტივაში კრიპტო ბაზრის სტრუქტურა კვლავ ძლიერია, თუმცა ინვესტორებს მოკლევადიანი ვოლატურობისთვის მზად უნდა იყვნენ.
შენიშვნა: სტატია გათვალისწინებულია საინფორმაციო მიზნებისთვის და არ წარმოადგენს ფინანსურ რჩევას.
კრიპტოვალუტებთან დაკავშირებული სიახლეების სპონსორია Coinet.ge – იყიდე და გაყიდე კრიპტო მარტივად, სწრაფად და ზედმეტი დანახარჯების გარეშე.
